Deze pagina is nog niet geoptimaliseerd voor weergave op kleinere schermen.
De Tuinen van Appeltern
Walstraat 2a, 6629 AD Appeltern
Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Onkruidbestrijding op (half)verharding

In mijn tuin heb ik paden van dolomietenzand. Dit is aangelegd op een onderlaag van doek (tegen het onkruid). Desondanks lever ik de hele zomer een slag tegen het onkruid op dit pad (dat door de borders loopt)... Schoffelen, schoffelen en nog eens schoffelen. Is er een andere methode om het onkruid te verwijderen of het ontkiemen van onkruid tegen te gaan?

Er zijn verschillende methodes om onkruidgroei op paden en terrassen tegen te gaan. Wat de beste manier is, is afhankelijk van het soort onkruid.

Mechanische bestrijding.

Zoals zo vaak geldt ook bij onkruid: voorkomen is beter dan genezen. Regelmatig wieden zorgt ervoor dat onkruid geen kans krijgt zich ook nog door zaad of worteluitlopers te verspreiden. De meeste gewone onkruiden kunnen slecht tegen verstoring. Als u regelmatig met een stevige bezem en wat water het terras of pad veegt, heeft u minder last van onkruid. Met een mesje of krabbertje kan onkruid uit de voegen verwijderd worden. De hogedrukspuit is vooral effectief tegen mos en algen op de verharding. Daarnaast zijn er stoom- en borstelapparaten in de handel die het onkruid ‘verbranden’ of wegborstelen. Gaat het om hardnekkig onkruid op kleine plekken dan wil overgieten met kokend water ook nog wel eens helpen. Bij elementenverharding, tegels of klinkers etc., kunnen de voegen gevuld worden met een voegenmortel, bijvoorbeeld Topvoeg van Toppro (zie ook onze online tuinwinkel).

Veel hardnekkige onkruiden zijn echter wortelonkruiden. Wat de verwijdering lastig maakt is dat ze zich vermeerderen via (achterblijvende) worteldeeltjes, zoals kruipende boterbloem en hanenkam/zevenblad. Andere lastpakken maken een lange penwortel die moeilijk te verwijderen is en een groot herstellend vermogen bezit, zoals paardenbloem, zuring en distels. Daarnaast zijn er onkruiden die zich wel erg goed uit zaad weten te vermeerderen, zoals klaver, varkensgras etc. Een overzicht van veelvoorkomende (on)kruiden in de tuin en de meest geschikte mechanische bestrijdingswijze kunt u verderop in deze tekst vinden.

Chemische bestrijding.

Als de eerder genoemde handmatige methodes niet helpen, kan chemische bestrijding overwogen worden. Op verhardingen kan (net als op onbegroeide terreinen) gespoten of gestrooid worden met een niet-selectief middel, dat zowel grassen als kruidachtige planten aanpakt. Sommige producten bevatten ook een mosbestrijdingsmiddel. Op de verpakking staat de werkzame stof vermeld. In alle gevallen is het verstandig voor het begin van de bestrijding de gebruiksaanwijzing op de verpakking goed door te lezen. Veel producten kunnen de ogen of huid irriteren, en kunnen ook schadelijk zijn voor te behouden gazon en beplanting in de buurt, of uitspoelen naar aangrenzende sloten of vijvers.

Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen middelen op basis van organische vetzuren en chemische bestrijdingsmiddelen.
De middelen op organische vetzuren werken tegen alle kruidachtige planten. De vetzuren lossen de celwanden van de bladcellen op, waardoor de bladeren verdorren. Een nadeel is dat alleen het blad gedood wordt, en niet de wortels. Daarom werken ze het best bij jonge onkruiden. Organische vetzuren zijn afbreekbaar in de bodem en in water. De middelen werken snel, vaak binnen enkele uren, maar zijn ook vaak snel weer uitgewerkt, zodat de behandeling soms herhaald moet worden. Daardoor kan er vaak binnen enkele dagen na de behandeling al geplant worden.

De meeste onkruidbestrijdingsmiddelen die toegestaan zijn voor gebruik rond het huis bevatten glyfosaat, glufosinaat en soms ook dichlobenil, 2,4-D, MCPA, MCPP of dicamba. Ze worden onder verschillende merknamen in de handel gebracht en zijn te koop bij tuincentra en bouwmarkten. De middelen zijn over het algemeen langzamer afbreekbaar dan de middelen op basis van organische vetzuren. De inwerkingstijd is daardoor langer. De kans dat een enkele behandeling afdoende is, is daardoor groter. Nadeel is dan wel dat het langer duurt voordat er weer geplant kan worden.

Glyfosaat wordt opgenomen door stengels en bladeren en werkt tegen alle kruidachtige planten. Het doodt of beschadigt dus alle planten die ermee in aanraking komen. Glyfosaat wordt na contact met de grond afgebroken. Het verspreidt zich langzaam in de bodem en zal daarom nauwelijks uitspoelen naar het grondwater. Uitspoeling naar oppervlaktewater (sloten en vijvers) moet wel vermeden te worden. Het is weinig giftig voor bijen en vogels.

Glufosinaat-ammonium werkt tegen veel (on)kruiden en grassen. De stof is afbreekbaar in de bodem en is ook in water redelijk afbreekbaar. Het middel is weinig mobiel in de bodem en spoelt daardoor weinig uit naar het oppervlakte- en grondwater. De acute giftigheid voor zoogdieren is laag. Gegevens over de giftigheid op de langere termijn ontbreken nog. Het is daarom verboden om dit middel in grondwaterbeschermingsgebieden te gebruiken.

MCPA, MCPP (mecoprop) zijn fenoxyzuren en werken alleen tegen bepaalde kruiden zoals herderstasje, klaver, hoornbloem, madeliefje, muizenoor, weegbree, paardenbloem en varkensgras. De planten nemen de middelen (ook wel herbicide groeiregulatoren genoemd) op via het blad. Ze verstoren daar de ontwikkeling, en de plant groeit zich als het ware dood. Fenoxyzuren lossen goed op in water en mogen niet of slechts beperkt in of rond waterwingebieden worden gebruikt. De werking van dicamba is hetzelfde als van de fenoxyzuren, het is ook matig afbreekbaar en spoelt ook uit naar bodem en grondwater. Deze stoffen zijn vaak als hulpstoffen aanwezig in de producten die voor gebruik rond huis verkocht worden.

Productoverzicht
merknaam werkzame stof elementen-verharding halfver-harding
ECOstyle TopGun organische vetzuren ja ja de meeste kruiden, bij (wortelon)kruiden zijn vaak herhalingsbehandelingen nodig
Bayer Clear Up glyfosaat ja ja overblijvende grassen (als kweekgras en straatgras) en kruiden (zoals zevenblad en paardenbloem) en de meeste 1-jarige kruiden (maar niet of matig tegen winde, distels, brandnetels, wikke en (akker)heermoes/paardenstaart)
Luxan Greenfix glyfosaat ja ja overblijvende grassen (als kweekgras en straatgras) en kruiden (zoals zevenblad en paardenbloem) en de meeste 1-jarige kruiden (maar niet of matig tegen winde, distels, brandnetels, wikke en (akker)heermoes/paardenstaart)
Scotts KB Weedol (België) glyfosaat overblijvende grassen (als kweekgras en straatgras) en kruiden (zoals zevenblad en paardenbloem) en de meeste 1-jarige kruiden (maar niet of matig tegen winde, distels, brandnetels, wikke en (akker)heermoes/paardenstaart)
AA Onkruidweg glufosinaat-ammonium ja ja 1-jarige grassen en kruiden, ook hardnekkige zoals kruiskruid, melkdistel, muur, perzikkruid, witte waterkers, melganzevoet, kleefkruid, kweekgras, zwaluwtong, herderstasje, paardenbloem, dovenetel, varkensgras, straatgras etc., bij meerjarige (wortelon)kruiden als kweekgras en zuring is vaak een herhalingsbehandeling nodig
HG Onkruidweg glufosinaat-ammonium ja ja 1-jarige grassen en kruiden, ook hardnekkige zoals kruiskruid, melkdistel, muur, perzikkruid, witte waterkers, melganzevoet, kleefkruid, kweekgras, zwaluwtong, herderstasje, paardenbloem, dovenetel, varkensgras, straatgras etc., bij meerjarige (wortelon)kruiden als kweekgras en zuring is vaak een herhalingsbehandeling nodig
Luxan Afina glufosinaat-ammonium ja ja 1-jarige grassen en kruiden, ook hardnekkige zoals kruiskruid, melkdistel, muur, perzikkruid, witte waterkers, melganzevoet, kleefkruid, kweekgras, zwaluwtong, herderstasje, paardenbloem, dovenetel, varkensgras, straatgras etc., bij meerjarige (wortelon)kruiden als kweekgras en zuring is vaak een herhalingsbehandeling nodig
Pokon Onkruid Totaal Stop glufosinaat-ammonium ja ja 1-jarige grassen en kruiden, ook hardnekkige zoals kruiskruid, melkdistel, muur, perzikkruid, witte waterkers, melganzevoet, kleefkruid, kweekgras, zwaluwtong, herderstasje, paardenbloem, dovenetel, varkensgras, straatgras etc., bij meerjarige (wortelon)kruiden als kweekgras en zuring is vaak een herhalingsbehandeling nodig
Bayer Casoron korrels dichlobenil nee ja grassen en de meeste kruiden, ook hardnekkige zoals hoefblad, paardenbloem, heermoes/paardenstaart, distels, weegbree, zuringsoorten, brandnetels en grassen
Luxan Onkruidkorrels Extra dichlobenil nee ja grassen en de meeste kruiden, ook hardnekkige zoals hoefblad, paardenbloem, heermoes/paardenstaart, distels, weegbree, zuringsoorten, brandnetels en grassen

Restanten van bestrijdingsmiddelen horen thuis bij het chemisch afval!