Deze pagina is nog niet geoptimaliseerd voor weergave op kleinere schermen.
De Tuinen van Appeltern
Walstraat 2a, 6629 AD Appeltern
Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Hoe moet ik Latijnse plantennamen uitspreken?

Hoe moet ik Latijnse plantennamen uitspreken?

Het Latijnse taalgevoel was/is iets anders dan bij de (Germaanse) talen. Tot een eeuw geleden werd Latijn in wetenschappelijke kringen nog wel gesproken. Nu gebeurt dat eigenlijk niet meer en is het een dode taal. Het Latijn dat voor plantennamen wordt gebruikt is een ‘ratjetoe’ van Latijnse woorden en begrippen, waarvoor vaak de uitdrukking ‘potjeslatijn’ kan gelden. Dat geldt ook voor veel medische uitdrukkingen, waarbij Latijn wordt gebruikt door mensen die de feitelijke structuur van die oude taal niet meer hebben geleerd. Om Latijnse plantennamen goed uit te spreken zijn er een paar regels. Spreek iedere klinker in een woord apart uit, tenzij er de combinatie ‘ae’ staat, die wordt als ‘ee’ uitgesproken. Dus Crataegus spreek je uit als ‘kraa-tee-gus’ en Linnaeus wordt ‘lin-nee-jus’. Heel vaak wordt die naam als ‘lie-nee-jus’ uitgesproken, maar dat is onjuist. Zo heette de man niet. Luteus wordt dus ‘luu-tee-jus’ en niet ‘luu-tuis’. Het uitspreken van de ‘eu’ als ‘ui’ (zoals in het woord therapeut) komt uit het Grieks en niet uit het Latijn. Dus doe dat maar niet.
Dan is er ook een gevoelsverschil over waar de klemtoon moet liggen. Dat is in het Latijn anders. Wij hebben vanuit ons taalgevoel de neiging om een naam zoals Campanula uit te spreken als Campanúla – met de klemtoon op de ‘u’. De oude Romeinen zouden u heel verbaasd hebben aangekeken als u dat zou doen. Zij zeiden – en zo hoort het dus nog – Campánula – met de klemtoon op de ‘a’. Maar helaas zou u een heel rijtje spellingsregels uit uw hoofd moeten leren om het goed te doen. Maak daar dus maar niet zo’n punt van. Het gaat erom dat men u verstaat. U hoeft geen Latijnkenner te zijn. Trouwens, door de gebruikers van de verschillende moderne talen worden de letters meestal volgens hun eigen klankopvatting uitgesproken. De ‘g’ wordt een zachte ‘k’, de ‘a’ soms een ‘ee’ enz. Helemaal grappig wordt het als een naam om puriteinse redenen helemaal anders gaat klinken. Zo wordt door Engelsen de naam Fuchsia om voor de hand liggende redenen uitgesproken als ‘fjoesiaa’. Wij zeggen ‘fuk-sie-aa’, terwijl de naam eigenlijk teruggaat op de Duitse Herr Leonard Fuchs (een botanicus die in 1501 werd geboren) en de naam dus eigenlijk als ‘foek-sie-aa’ zou moeten klinken.