Deze pagina is nog niet geoptimaliseerd voor weergave op kleinere schermen.
De Tuinen van Appeltern
Walstraat 2a, 6629 AD Appeltern
Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Hoe help ik mijn tuinheliotropen de winter door?

Ik heb nu een aantal prachtig bloeiende heliotropen in potten staan. Hoe krijg ik ze de winter door? Kunnen ze ook in de tuin geplant worden en zo overwinteren? Ik zag ze in Hannover in rijen in de Herrenhauser gärten staan....

Nee, in de tuin overleven ze het hier echt niet. Meer over de overwintering en de verzorging van de tuinheliotroop in het algemeen kunt u lezen in de hierna volgende tekst.

De volgende tekst kunt u ook in de opgemaakte versie downloaden of printen. Open daartoe een nieuwe internetpagina. Kopieer de volgende link naar het browserveld (waar u normaal het internetadres intypt): www.mwiarda.nl/appeltern.htm en klik daarna op enter.

Tuinheliotroop (Heliotropium arborescens)

Algemeen

De tuinheliotroop (Heliotropium arborescens, oude naam H. peruvianum) komt van nature voor in Peru. De plant wordt hier vooral toegepast als eenjarige, maar kan ook als niet-winterharde kuipplant gehouden worden. Hij heeft vrij groot, ruw, donker groen blad, dat mooi contrasteert met andere eenjarige planten. Als de plant overgehouden wordt kan het een 80 tot 100 cm hoge wintergroene heester worden. De paarse bloemen verschijnen van mei tot september, en geuren sterk naar vanille. De geur is vooral rond zonsopgang en zonsondergang goed te ruiken. Heliotroop wordt als struikje en op stam gekweekt, en trekt tijdens de bloei veel vlinders aan. Naast de gewone heliotroop zijn nog enkele variëteiten te koop, maar die geuren veel minder. Dit zijn bijvoorbeeld de lichtgroen of geelbladige &#145Aurea&#146, de paarsroze bloeiende &#145Early Violet&#146 en &#145Marine&#146 met blauwgroen blad.
H. arborescens heeft ook een Europees familielid, Heliotropium europaeum, dat van nature in Zuid-Europa en het Midden-Oosten voorkomt. Deze eenjarige plant blijft lager, 50 cm, heeft slappe takken, wollig behaard blad en bloeit wit of lila in juni en september. Hij komt ook in Nederland en België wel (verwilderd) in wegbermen voor. Alle delen van de heliotropen zijn giftig wanneer ze gegeten worden.

Verzorging

Na aankoop kan de plant gelijk in een ruime pot gezet worden. Hij houdt van een wat humeuze, leem- of kleihoudende zandgrond, en goede drainage. Voor het oppotten kan een mengsel gebruikt worden van gewone potgrond met 1/3 deel zand, waar wat klei of leem doorheen gemengd wordt.
De heliotroop hoeft eigenlijk alleen gesnoeid te worden als de plant te groot wordt. Eind februari worden de takken dan tot op de helft ingekort. Een uitschietende scheut kan tijdig ingenomen worden. Door de plant wat te toppen vertakt hij beter en ontstaat een bossiger groei. Het verwijderen van de uitgebloeide bloemen bevordert de herbloei. De beste tijd voor verpotten is eind februari, bijvoorbeeld in combinatie met de snoei net voor de groei begint. Vanaf half mei, als de kans op nachtvorst over is, kan de plant naar buiten. Bij voorkeur staat hij in de zon, beschut en uit de tocht. Als de temperatuur eind oktober onder de 10 graden Celsius zakt, moet hij weer naar binnen. Daar kan de plant dan op een lichte plaats bij een temperatuur tussen de 10 en 16 graden overwinteren. Het gebeurt wel dat hij daarbij al zijn blad verliest. Hij loopt in het voorjaar echter gewoon weer uit. Omdat hij dan even niets verdampt, hoeft er ook nauwelijks gegoten te worden. Zowel in de zomer als in de winter mag de kluit echter nooit uitdrogen. In de rustperiode, van eind september tot maart, is spaarzaam gieten voldoende, en hoeft niet bemest te worden. Vanaf maart, als de groei op gang komt, kan er wat meer gegoten worden. Als de plant in de zomer in de volle zon staat moet er op warme dagen zelfs dagelijks gegoten worden om uitdroging te voorkomen. Daarbij kan iedere 14 dagen wat langzaam werkende mest gegeven worden, of wat kamerplantenmest aan het gietwater toegevoegd worden.

Vermeerdering

In het najaar kan stek genomen worden van de topscheuten, die in stekgrond gezet worden. Gebruik van stekpoeder bevordert de beworteling en gaat de ontwikkeling van schimmels tegen. Op een warme, lichte plek verschijnen na enkele weken de eerste wortels. Zaaien in maart kan ook. Bij een bodemtemperatuur van 20 graden Celsius komen de eerste kiemplantjes na 3 tot 4 weken.

Ziekten en plagen

De planten kunnen, bijvoorbeeld wanneer ze op de tocht staan, last krijgen van witte vlieg. De witte vlieg kan ook leiden tot roetdauw. Tegen beide kwalen zijn bij tuincentra en bloemisten verschillende middelen verkrijgbaar. Het aantrekken van vlinders brengt met zich mee dat die er ook hun eieren op kunnen afzetten. De rupsen die hieruit voortkomen kunnen afgevangen en verplaatst worden naar een plek waar ze minder hinder of schade geven. Want de vlinders rond de plant willen we later natuurlijk wel graag weer terug zien.