Deze pagina is nog niet geoptimaliseerd voor weergave op kleinere schermen.
De Tuinen van Appeltern
Walstraat 2a, 6629 AD Appeltern
Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Beukenhaag versus hedera-hekwerk

Met onze buren hebben we ooit afgesproken dat een beukenhaag onze grensafscheiding gaat worden. Deze is nog net niet geheel volgroeid, en nu 1,80 m hoog. De buren willen meer privacy en willen er een gaashekwerk bij plaatsen waartegen klimop gaat groeien. Juridisch gezien zou de haag mandelig bezit zijn, en mogen noch ik noch de buren daaraan wijzigingen aanbrengen. Via wetsteksten en jurisprudentie komen we er niet uit.
Mag het hekwerk binnen 50 cm van de kadastergrens geplaatst worden? Wat kan er aan gedaan worden om te voorkomen dat de klimop de haag overwoekert? Wat is de juridische status van hekwerk met klimmers?

Er lopen hier verschillende situaties en begrippen door elkaar. Meer informatie over de wetsteksten en interpretaties daarvan is op een rij gezet in de bijlage op www.mwiarda.nl/appeltern.htm.
Wanneer er niets op de ergrens zou staan, is het volgens Art. 5:42 BW niet toegestaan om een heg of haag te planten in de &#145verboden zone&#146 tot 50 cm uit de erfgrens. Volgens Art. 5:49 BW echter kan de ene buur van de andere eisen dat de ander ermee instemt dat er op de erfgrens een scheidsmuur opgetrokken wordt van ten hoogste 2 meter. Uit lid 3 van Art. 5:42 BW is dan vervolgens af te leiden dat in beginsel een heg tot 2 meter hoogte op of bij de erfgrens toelaatbaar wordt geacht.
Uw gemeente kan hier aparte regels voor gesteld hebben, die dan boven de wettelijke voorschriften staan. De lokale regels zijn doorgaans vastgelegd in de Algemene Politieverordening (APV), de Kapverordening, of bouwbesluiten.

In de wet wordt niets gezegd over gaashekwerken, al dan niet met begroeiing. Ook in de meeste gemeentelijke verordeningen wordt hier niets over gezegd. Navraag heeft geleerd dat een gaashekwerk transparant is, en dus niet gezien wordt als scheidsmuur. Ook is geen sprake van een rij op regelmatige geplaatste bomen of heesters die als afscheiding dient, of als een beplanting die regelmatig gesnoeid of geschoren wordt. Het geheel wordt dan ook in de meeste gemeentes niet gezien als een heg of haag. In dat geval mag het gaashekwerk inclusief begroeiing ook zonder uw toestemming naast de erfgrens geplaatst worden. U mag dan, in het kader en op de wijze van normaal onderhoud, wel eisen dat de op uw erf overstekende begroeiing weggesnoeid wordt, of, als de buren daar na schrifelijke aanmaning niet voor zorgen, de overhangende takken zelf weg (laten) snoeien.
Een gaashekwerk met klimop is, mits men er aan beide kanten goed bij kan komen, door regelmatig snoeien goed smal te houden. Het is geen muur, en geen heg. Het kan dus in principe op 10 cm uit erfgrens aangebracht worden.

In uw geval staat er al een heg, die bovendien in gemeenschappelijke overeenstemming is geplant. De heg staat op de erfgrens, is daardoor mandelig, en u bent dus allebei eigenaar. U mag hier zonder toestemming van de ander geen van beiden een verandering in aanbrengen die de heg of haag schade toebrengt.
Of de haag schade zal ondervinden van de gaasconstructie is afhankelijk van de manier waarop hij geplaatst en onderhouden gaat worden.
Een beukenhaag heeft voor een gezonde tweezijdige groei een minimale breedte van circa 50 cm, een steekt aan beide zijden vanuit het hart dus circa 25 cm uit. Plaatsing van een klimophekwerk op de erfgrens is niet mogelijk zonder de daar al aanwezige heg te beschadigen. Plaatsing op 10 cm uit het hart van de haag is wel mogelijk, wanneer de heg voor de plaatsing eenzijdig tot op de hoofdstam wordt teruggesnoeid. Wanneer het gaas in het hekwerk grofmazig is, bijvoorbeeld met mazen van 10 x 10 cm, kan de haag aan de gesnoeide zijde opnieuw uitlopen. Aangezien het gaat om een al hoge, en naar aangenomen mag worden ook al redelijk gesloten heg, zal de nieuw te planten klimop zich vooral ontwikkelen aan de kant waar hij het meeste licht krijgt. Dat zal de kant zijn waar de haag teruggesnoeid is, en het gaas geplaatst wordt. De klimop zal echter ook vertakkingen maken naar de andere kant en zo in de haag groeien. Dan ontstaat er een ondeelbaar geheel, waarbij de haag en klimop door elkaar gaan groeien. Doordat de haag in de gaasafrastering zal groeien, en de klimop in de haag, zullen na verloop van tijd noch u, noch de buren in staat zijn de klimop zo terug te snoeien dat hij bij de erfgrens stopt. Dat is alleen mogelijk wanneer de haag en de gaasconstructie zo ver uiteen staan dat er iemand tussen door kan lopen om de zijkanten te snoeien. Bij een werkruimte van circa 50 cm, een haagbreedte van (eenzijdig) 25 cm en een dikte van de klimopbegroeiing van (eenzijdig) 10 cm komt dat er op neer dat voor afzonderlijk onderhoud tussen de haag en de gaasconstructie een hart-op-hart afstand van minimaal 85 cm noodzakelijk is. Aan de zijden waar de haag en de klimop tegenover elkaar groeien, zal bij beiden op termijn lichtgebrek optreden, waardoor aan de binnenkant aan de onderzijde kale delen kunnen ontstaan.
Wordt de gaasconstructie op 10 cm uit het hart van de haag aangebracht, dan hoeft de bestaande haag daar na deskundige plaatsing op termijn geen schade van te ondervinden, al verandert de verschijningsvorm door het dooreengroeien van de takken natuurlijk wel. Omdat het een al redelijk volgroeide haag betreft, is de klimop bij aanplant in het nadeel. Zowel de wortels als de scheuten moeten qua voedsel, water, licht en ruimte concurreren met de al oudere en sterkere wortels en takken van de beuken. Verwacht kan worden dat op sommige plekken de beuk wat domineert, en op andere de klimop, maar dat ze elkaar redelijk in evenwicht zullen houden.

Blijft eigenlijk aan u beiden alleen de vraag over wat nu het nut is van het aanbrengen van de gaasconstructie. Zowel de beuken als de klimop doen er enkele jaren over om goed aan te slaan. Vaak duurt het zelfs onder optimale groeiomstandigheden (dus zonder concurrentie) al minstens 3 jaar voordat klimop goed doorgroeit. De bestaande haag heeft al een hoogte van 1,80 m. Het gaas is transparant, en mag volgens de wet niet hoger zijn dan 2 m. Op het moment van plaatsing van een gaasconstructie direct naast de haag staat er op zijn hoogst dus een eenzijdig terggezette haag van 1,80 m hoog, met daar tegenaan een transparant gaashekwerk. Dit zal minder privacy opleveren dan de bestaande situatie. De haag staat er al enige tijd, en groeit goed. Een jaar na uitvoering kan deze haag 2 m hoog, en bij normale tweezijdige ontwikkeling ook redelijk gesloten zijn. Wordt hij nu eenzijdig teruggezet, dan is er naar verwachting gedurende enkele jaren sprake van een gehalveerde, half transparante haag, een transparant gaashekwerk en een weinig vertakte, laat staan gesloten, groei van de klimop. Kortom, meer privacy levert het de eerste jaren beslist niet op...

.