Deze pagina is nog niet geoptimaliseerd voor weergave op kleinere schermen.
De Tuinen van Appeltern
Walstraat 2a, 6629 AD Appeltern
Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Bestrijding van hardnekkig onkruid per soort

Hoe bestrijd ik het beste onkruid met wortelstokken? Mijn tuin staat bomvol distels, iets wat lijkt op klein hoefblad, iets wat lijkt op zeekraal, hard, lange grasstengels en een kleinbladige woekeraar. Zodra ik het eruit heb, lijkt het wel verhevigd terug te komen. In het gras maai ik het elke week, maar dat lijkt ook niet veel uit te maken. De tuin is vorig jaar aangelegd op een stuk land wat daarvoor niet bewerkt was.

Oef. Dat zijn veel problemen op een rij. Over het algemeen geldt voor wortelonkruiden: de bovengrondse delen zo veel en zo vaak mogelijk verwijderen om de planten uit te putten. Bij distels en klein hoefblad wordt dan gelijk voorkomen dat ze zich nog via zaad verder verspreiden. Maaien helpt dus op den duur wel (ook bij heermoes, wat inderdaad wel wat zan zeekraal weg heeft). Wat u er verder op mechanische wijze aan kunt doen kunt u hierna per soort lezen. Chemische bestrijding wordt ook lastig, omdat niet alle soorten even gevoelig zijn voor dezelfde werkzame stof. Welke stof op welke plant effect heeft staat al beschreven bij een eerdere vraag over onkruidbestrijding op (half)verharding.

De volgende tekst kunt u ook in de opgemaakte versie downloaden of printen. Open daartoe een nieuwe internetpagina. Kopieer de volgende link naar het browserveld (waar u normaal het internetadres intypt): www.mwiarda.nl/appeltern.htm en klik daarna op enter.

Mechanische bestrijding van veel voorkomende onkruiden.

Om te weten hoe een bepaalde ongewenste plantensoort het beste verwijderd kan worden, is het van belang om iets te weten over de manier waarop de plant zich verspreidt of vermeerdert.

Veel vervelende onkruiden zijn eenjarig, en verspreiden zich via zaad. Voorbeelden hiervan zijn straatgras, (vogel)muur, kleine brandnetel, melganzenvoet, spiesmelde, klein kruiskruid en gewone melkdistel. Deze eenjarige zaadonkruiden kunnen vaak eenvoudig door schoffelen of wieden verwijderd worden. Het is dan vooral belangrijk om ervoor te zorgen dat de al aanwezige planten niet in bloei komen. Afval van hardnekkige zaadvormers zoals reuzenberenklauw mag niet op de composthoop gedeponeerd worden. Het kan zich daar verder ontwikkelen of blijft daar bewaard totdat de compost ter bemesting in de tuin verspreid wordt en het zaad alsnog kan ontkiemen.

Wortelonkruiden verspreiden zich via deling van de wortels. Sommige hebben een diepe penwortel of wortelstokken die telkens opnieuw uitlopen. Bekende soorten zijn ridderzuring, akkerdistel, (akker)heermoes of paardenstaart en grote brandnetel.
Andere wortelonkruiden produceren horizontaal lopende stengels of worteluitlopers die op de stengelknopen (rhizomen) makkelijk weer uitlopen en zo een nieuwe plant vormen. Voorbeelden hiervan zijn kweekgras, hanenkam/zevenblad, speenkruid en Japanse duizendknoop.
Voor de bestrijding van kruiden met een penwortel zijn speciale onkruidstekers in de handel. Bij kruiden die zich vermeerderen door deling van de wortelstok, worteldelen of wortelknolletjes is de aanpak vaak lastiger. Uitgraven is vaak het enige wat erop zit. De uitgegraven wortels mogen niet op de composthoop terechtkomen: anders groeien ze daar vrolijk verder.

Het veel voorkomen van bepaalde kruiden op een bepaalde plek geeft soms een indicatie van de bodemgesteldheid. Door de grond te verbeteren kan er soms voor gezorgd worden dat bepaalde soorten het minder goed naar hun zin krijgen, of kunnen ze makkelijker verwijderd worden. Per soort verschilt de aanpak.

Nederlandse naam Latijnse naam mogelijke oorzaak bestrijdingsmethode

adelaarsvaren Pteridium aquilinium - loof afmaaien ter verzwakking- met wortel en al uitsteken
akkerdistel Cirsium arvense voedselrijke grond, verdichting met wortel en al uitsteken
akkermelkdistel Sonchus arvensis met wortel en al uitsteken
boterbloem, knol- Ranunculus bulbosus rozetten met wortel en al uitsteken
boterbloem, kruipende Ranunculus repens verdichting - wortelrozetten en uitlopers zo diep mogelijk uitsteken- bovengrond loshouden- bovengrondse delen consequent verwijderen (afsteken/maaien)- mulchen (maakt het verwijderen van nieuwe uitlopers makkelijker)
boterbloem, scherpe Ranunculus acer rozetten met wortel en al uitsteken
brandnetel, grote Urtica dioica voedselrijke grond met wortel en al uitsteken
brandnetel, kleine Urtica urens voedselrijke grond schoffelen of wieden (eenjarig)
brunel Prunella vulgaris
draadereprijs Veronica filiformis verdichting - met wortel en al (pleksgewijs) verwijderen
haagwinde Calystegia sepum - met de riek alle worteldelen verwijderen- de grond zeven- 1 jaar lang afdekken met zwart landbouwplastic
hanenkam, zevenblad Aegopodium podagraria voedselrijke grond - met de riek alle worteldelen verwijderen- de grond zeven- 1 jaar lang afdekken met zwart landbouwplastic - bovengrond loshouden of mulchen (maakt het verwijderen van nieuwe uitlopers makkelijker)
heermoes, paardenstaart Equisetum arvense laag kali- en/of fosforgehalte - met de riek alle worteldelen verwijderen- de grond zeven- bovengrondse delen consequent verwijderen (afsteken/maaien)- bemesten met kalk of met een kali-en/of fosforhoudende mest- 1 jaar lang afdekken met zwart landbouwplastic
heggenwikke Vicia sepium met wortel en al uitsteken
herderstasje Capsella bursa-pastoris schoffelen of wieden
herik schoffelen of wieden (eenjarig)
hoefblad, groot Tussilago petasites
hoefblad, klein Tussilago farfara - met de riek alle worteldelen verwijderen- de grond zeven- 1 jaar lang afdekken met zwart landbouwplastic
hondsdraf Glechoma hederaceae schoffelen of wieden
Japanse duizendknoop Fallopia japonica met de riek alle worteldelen verwijderen, ook de diep zittende delen
klaver hop- Medicago lupulina schoffelen of wieden
klaver, kleine Trifolium dubium schoffelen of wieden (eenjarig)
klaver, witte Trifolium repens met wortel en al uitsteken
klaverzuring Oxalis purpurea laag stikstofgehalte - wortelknolletjes verwijderen- mesten met stikstofhoudende meststof (gazons)
klaverzuring, gehoornde (die kleine met rood/groene blaadjes) Oxalis corniculata laag stikstofgehalte - wortels en wortelknolletjes verwijderen- mesten met stikstofhoudende meststof (gazons)
kleefkruid Galium voedselrijke grond schoffelen of wieden (eenjarig)
kruiskruid, klein Senecio vulgaris voedselrijke grond schoffelen of wieden (eenjarig)
kweekgras Elytrigia repens verdichting - met de riek alle worteldelen verwijderen- de grond zeven- 1 jaar lang afdekken met zwart landbouwplastic- organische bemesting- kalkgift t.b.v. betere structuur
madeliefje Bellis perennis open plekken, verdichting - wortelrozetten zo diep mogelijk uitsteken- kale plekken in gazon bijzaaien
melganzevoet Chenopodium album voedselrijke grond schoffelen of wieden (eenjarig)
muur, vogel- Stellaria media losse grond, verstoring schoffelen of wieden (eenjarig)
paardenbloem Taraxacum officinale voedselrijke grond met wortel en al uitsteken
perzikkruid Polygonumpersicaria schoffelen of wieden (eenjarig)
reuzenberenklauw, Perzische berenklauw Heracleum mantegazzianum - regelmatig maaien (5x per jaar, minstens 7 jaar lang) om de bestaande planten uit te putten en zaadvorming te voorkomen- meerjarige begrazing door bijv. schapen- groeipunten uitsteken tot circa 20 cm onder de grond en afvoeren- biologische bestrijding m.b.v. Biobeer (> 300 m2 tegelijk)
speenkruid Ranunculus ficaria - met wortel en al uitsteken (ook de wortelknolletjes)- de grond zeven
stinkende gouwe Chelidonium majus voedselrijke grond, verdichting schoffelen of wieden (eenjarig)
straat(jes)gras Poa annua verdichting schoffelen of wieden
varkensgras Polygonum aviculare verdichting schoffelen of wieden (eenjarig)
veldkers, kleine Cardamine hirsuta schoffelen of wieden (eenjarig)
vetmuur, liggend Sagina procumbens schoffelen of wieden (eenjarig)
weegbree, brede of grote Plantago major verdichting rozetten met wortel en al uitsteken
weegbree, ruige Plantago media rozetten met wortel en al uitsteken
weegbree, smalle Plantago lanceolata verdichting rozetten met wortel en al uitsteken
witbol, gewone Holcus lanatus voedselarme grond - met wortel en al uitsteken- bemesten
witbol, zachte Holcus mollis voedselarme grond - met wortel en al uitsteken- regelmatig maaien- bemesten
wolfsmelk, tuin- Euphorbia peplus schoffelen of wieden (eenjarig)
zevenblad, hanenkam Aegopodium podagraria voedselrijke grond - met de riek alle worteldelen verwijderen- de grond zeven- 1 jaar lang afdekken met zwart landbouwplastic - bovengrond loshouden of mulchen (maakt het verwijderen van nieuwe uitlopers makkelijker)
zilverschoon Potentilla anserina verdichting rozetten met wortel en al uitsteken
zuring, ridder- Rumex obtusifolius voedselrijke grond, verdichting met wortel en al uitsteken
zuring, schape- Rumex acetosella zure voedselarme grond met wortel en al uitsteken
zuring, veld- Rumex acetosa voedselrijke grond, verdichting met wortel en al uitsteken