De Tuinen van Appeltern
Walstraat 2a, 6629 AD Appeltern
Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Nederlands grootste en mooiste tuinideeënpark

Snoeien: Uitzonderingen op de regel
Snoeien

Snoeien: Uitzonderingen op de regel

Als je niet oppast bloeden ze dood, pas op voor loodglansziekte en soms is een takkengestel beter! Kortom alle uitzonderingen tijdens het snoeien.

Snoeien
Acer (esdoorn), Juglans (walnoot) en Betula (berk) zijn naast Vitis vinifera (druif) en (kiwi) bekend als sterke ‘bloeders’. Het gaat steeds om soorten die in het voorjaar een enorme sapdruk opbouwen. Zulke planten moeten worden gesnoeid voordat die tijdelijk extreem hoge sapdruk wordt opgebouwd of in de periode dat die druk al wat minder is geworden (als ze volledig in blad staan). In de praktijk worden druiven en kiwi’s daarom uiterlijk eind januari gesnoeid en de boomvormen in de nazomer en de herfst. Hou dus rekening met de sterke 'bloeders' want als je niet oppast, bloeden ze dood!

Pas op voor loodglansziekte
Kersen, pruimen, perziken, abrikozen (de zogenaamde steenvruchten), sier-Prunus enz. zijn zeer gevoelig voor loodglansziekte. In feite geldt dat voor veel leden van de grote rozenfamilie (Rosaceae). Het is een schimmelziekte die niet meer te verhelpen is als een plant eenmaal is aangetast. Net als het beruchte perenvuur (bacterievuur) is loodglans uiterst besmettelijk. De schimmelsporen dringen via (snoei)wonden een plant binnen. Daarom is het beter bij de genoemde soorten nooit dikke takken te verwijderen, maar snoei te beperken tot jonge twijgen. Dus moet er vanaf het begin goed worden gesnoeid. Bij het snoeien is goede hygiëne uiterst belangrijk. Ontsmet het snoeigereedschap als er in zieke takken is gesnoeid. De snoeiregel is: snoei na de vruchtdracht, dan is de kans op besmetting het geringst.

Buddleja
Soms is een takkengestel beter
Buddleja (vlinderstruik) en diverse andere heestersoorten hebben met elkaar gemeen dat ze snel groeiende takken vormen die in hetzelfde jaar bloeien als waarin ze groeien. Het zijn zogenaamde scheutbloeiers. Als zulke struiken hun gang mogen gaan, worden ze in een paar jaar metershoog, zijn ze van onderen kaal en zit de bloei alleen ergens bovenin. Dat is niet de bedoeling. Daarom worden zulke planten ieder jaar drastisch gesnoeid (er gaat 85 tot 90% af). Er moet een zogenaamd takkengestel worden gevormd. De aanwezige takken worden in het vroege voorjaar kort gesnoeid. Er moeten uiteraard nog wel levende stompjes overblijven. Daaruit groeien dan scheuten die rijk zullen bloeien en weer kort worden gesnoeid. Uit die tweede serie stompjes groeien weer nieuwe scheuten enz. Zo ontstaat met de jaren een heel stelsel van korte vertakkingen dat steeds meer bloeibare takken oplevert doordat uit ieder stompje meestal twee nieuwe takken ontstaan.

Heide en lavendel snoeien
De laagblijvende, winterbloeiende heide (Erica carnea) wordt nauwelijks gesnoeid. Als de laatste in april zijn uitgebloeid, kunt u de uitgebloeide bloemen eruit knippen, meer niet. Andere soorten kunnen wat steviger worden aangepakt (in maart-april) om ze goed in model te houden. Ook daarbij wordt niet diep geknipt. Knip ze nooit tot in het oude hout terug. Daaruit lopen ze niet meer uit. Snoei dus liefst niet verder terug dan net onder de laagste bloemresten. Laatbloeiende (na 21 juni) heide bij voorkeur in het vroege voorjaar knippen. In feite haalt u weg wat er het jaar ervoor is bijgegroeid. Probeer zoveel mogelijk de natuurlijke, wat bolle vorm van de aparte planten te volgen. Lavendel wordt op dezelfde manier behandeld, maar deze plant kan ’s winters sterk invriezen en moet dan wel dieper worden teruggesnoeid. Maar niet te diep, want ook lavendel loopt slecht of helemaal niet meer uit op het oude hout. Lavendel is een scheutbloeier en snoei moet dus altijd in het voorjaar gebeuren.

Uitdunnen en verjongen
Dunnings- en verjongingssnoei is bijvoorbeeld nodig bij de bekende tuinhortensia (Hydrangea macrophylla). Deze struiken met hun bolle of platte bloemschermen bloeien ieder jaar vrij laat in het seizoen. Als ze vroeg in het voorjaar zwaar worden gesnoeid, geven de takken die daarna worden gevormd dat jaar geen bloemen. Als ze niet worden gesnoeid vormen ze echter een massa dunne takjes die slecht zullen bloeien. Om krachtige, goed bloeiende struiken te krijgen kan het beste vroeg in het voorjaar een deel van de oude takken worden weggesnoeid, waardoor ruimte ontstaat voor de groei van sterke vervangingsscheuten die het jaar erop zullen bloeien. Dit is de verjongingssnoei. Ook worden erg dunne takjes die geen goede bloei zullen geven, gesnoeid (het uitdunnen). Als ieder jaar bijvoorbeeld een vijfde van de oude takken (de 20%-regel) wordt gesnoeid, is de struik in vijf jaar totaal verjongd en tegelijkertijd wordt uitgedund. Doe dit bij struiken vanaf drie jaar en ouder. Snoei pas vroeg in het voorjaar de uitgebloeide bloemtrossen af. Tijdens de winter beschermen ze de nieuwe bloemknoppen die er vlak onder zitten.
Uitdunnen en verjongen

Takken uitbuigen
Zoals al eerder genoemd ontwikkelen planten de grootste groeiactiviteit aan de einden van de twijgen. De knoppen die daar zitten worden het krachtigst gestimuleerd om uit te lopen. Dat geldt zelfs bij de planten met hangende twijgen. Toch kunnen met name bij veel opgaand groeiende heesters meer knoppen langs een twijg of tak tot het vormen van nieuwe scheuten worden gedwongen door de takken zoveel mogelijk horizontaal uit te buigen en aan te binden. De dan min of meer in een horizontale lijn staande knoppen reageren dan meer gelijkwaardig en ze lopen allemaal uit, helemaal als eerst ook het eind van de tak (met de eindknop) wordt gesnoeid. Deze truc werkt bijvoorbeeld perfect bij klim- of leirozen en druiven, bramen en leifruit.

Takken Buigen
Uitbuigen van takken om meer opgaande scheuten te krijgen.

Zware takken afzagen
Dit kan het beste in delen gebeuren. De stukken blijven dan hanteerbaar. Zaag de tak steeds eerst aan de onderkant in en zaag hem vervolgens iets verderop (van de stam af gezien) van bovenaf door. Op deze manier kan er nooit een lange lap bast bij het afbreken van het afgezaagde deel worden losgetrokken. Zaag de tak ten slotte op enige afstand van de stam door. Bij loofbomen moet daarna ook de resterende stomp worden weggezaagd. Laat vlak bij de stam een korte ‘kraag’ staan. Met die kraag zal de boom het bloeden stelpen. Snij de randen glad bij met een snoeimes.

Boom snoeien
Snoeien van grote bomen: vakwerk voor de hovenier of boomverzorger
Bomen kunnen op den duur een gevaar gaan vormen voor hun omgeving of ze bezorgen te veel overlast. Dan kan de snoei of zelfs totale verwijdering noodzakelijk worden. Zeker het kappen, maar ook de snoei is absoluut vakwerk dat u het beste aan een deskundige boomverzorger kunt overlaten. Voor het snoeien van hoge bomen is bijvoorbeeld klimgereedschap onmisbaar. Dit materiaal is vergelijkbaar met wat bergbeklimmers gebruiken. Ook wordt vaak gebruik gemaakt van een hoogwerker. Er moet in verhouding en harmonieus worden teruggesnoeid. Dat vereist grote ervaring. Het is dor een particuliere tuinliefhebber niet goed uitvoerbaar. Verder is een bedrijfsmatig gevestigde hovenier of boomverzorger verzekerd tegen alle schade die eventueel door zijn bezigheden zou kunnen ontstaan.

Als een boom in z’n groei geremd of later verplant moet worden
Door de wortelmassa te verminderen wordt de groei van een plant geremd. Vooral kwekers maken hier gebruik van door de wortels van bomen en heesters regelmatig rondom af te steken en de plant daarna eventueel te verplanten. Hun doel is het vormen van een goede kluit. Maar u kunt dezelfde techniek toepassen om de groei binnen de perken te houden. Als de kroon van een boom is gesnoeid en verkleind, is het verstandig ook de omvang van het wortelgestel aan te passen. Steek de wortels verticaal langs de buitenrand van de nieuwe kroonomvang af. Wanneer een grote boom of heester moet worden verplant, kan dat het beste in fasen gebeuren. Daarbij moeten de wortels ook worden afgestoken om evenwicht tussen het boven- en ondergrondse deel van de boom of heester te bereiken. Dat gebeurt meestal in de herfst. In het jaar erop kan de boom of heester (met grote kluit) worden verplant.

Zie ook: Snoeiregels per plantgroep

Bestel in onze Tuinwinkel

geen product(en) geselecteerd
€ 0,00

Meer Tuinadvies in Snoeien