Snoeiregels: Hagen en haagjes

Hagen zijn als afscheiding bedoeld. Ze verdelen de ruimte. Meestal moet die ruimte zo efficiënt mogelijk worden gebruikt en mag zo’n haag eigenlijk niet meer dan een groene, levende muur zijn.

UNDEFINED

Hagen zijn als afscheiding bedoeld. Ze verdelen de ruimte. Meestal moet die ruimte zo efficiënt mogelijk worden gebruikt en mag zo’n haag eigenlijk niet meer dan een groene, levende muur zijn.

Hoe smaller, hoe beter, maar een haag moet liefst ook dicht (ondoorzichtig) en moeilijk doordringbaar zijn. Daarom zijn voor een haag alleen planten geschikt die de juiste takkenstructuur bezitten.

Goede verticale en horizontale takkenstructuur
Hoe dichter de vertakking, hoe beter. Dat geldt zowel horizontaal als verticaal. De takken van planten die naast elkaar staan, moeten zoveel mogelijk in elkaar grijpen. Dan pas ontstaat een goede gesloten haag. Door snoei is daar veel aan te doen, maar niet alles. Om te beginnen moeten de planten niet te ver van elkaar worden geplant. Na het inplanten moeten de jonge planten direct worden ingekort, om ze vanaf het begin te dwingen ook onderin uit te lopen. Zo vormen ze een gesloten haag tot vlak boven de grond.

Snoeien
* Links: Het opgroeien van een conifeer (hier taxus) tot haagplant met takken tot onderaan. Door snoei ontstaat een steeds grotere verdichting van het groen.
* Rechts: De snoei van soorten als beuk, haagbeuk of liguster tot haagplant met als doel een dichte takkenstructuur.

Snoei geeft meer takken
Het is al eerder genoemd: als je een tak inkort, groeien uit de (meestal twee tot vier) slapende knoppen die het dichtst bij de wond zitten, nieuwe takken. Dat geldt ook voor coniferen. Als de eindjes van de scheuten worden geknipt, ontstaan daar dus meer scheuten en komt de plant ook dichter in z’n blad te zitten. En hoe meer en vaker er wordt geknipt, des te dichter de structuur zal worden.

Het effect van snoei bij Taxus
* Het effect van snoei bij taxus.

Een haag die tussen mei en augustus meerdere malen wordt geknipt, zal daarom een dichtere structuur bezitten dan een haag die alleen rond 21 juni wordt geknipt. Maar de knipfrequentie hangt natuurlijk ook af van de groeisnelheid van de haagsoort. Behalve strak geschoren hagen is het bij wat meer ruimte ook mogelijk zogenaamde ‘losse hagen’ te maken. De planten in de haag groeien daarbij wat natuurlijker en ‘losser’ uit. Zo’n haag lijkt meer op een smalle heesterborder. Bij wat meer ruimte kunnen de planten in verschillende rijen (eventueel versprongen) achter elkaar staan. Dan ontstaat een brede, vaak bloeiende haag waarin een grote variatie aan planten (groenblijvend en bladverliezend) mogelijk is. Als zo’n haag ook besdragende soorten bevat, wordt er natuurlijk pas gesnoeid nadat de bessen verdwenen of lelijk geworden zijn.

strakke en losse haag

* Links een strakke, rechts een losse haag (in dit geval botanische rozen).

De juiste snoeivorm
Het gaat erom dat het licht tot op de onderste takken van een haag kan vallen. Dan blijft hij mooi gesloten. Dat lukt het beste als de vorm wat conisch is, dus van onderen breder dan van boven. Dus ook geen planten er vlak voor zetten, anders wordt de haag van onderen toch nog kaal. Het maakt niet uit of de top van de haag rond of plat wordt geknipt.

Dichte takkenstructuur

* De snoei van soorten als beuk , haagbeuk of liguster tot haagplant met als doel een dichte takkenstructuur.

Coniferen ‘scheren’ met een scherp mes
De methode om vooral coniferen met schubvormig blad met een scherp mes te snoeien, wordt ‘scheren’ genoemd. Het resultaat is veel fijner dan wanneer er met (elektrische) heggenscharen wordt gewerkt. De takeinden worden van boven naar beneden werkend afgesneden.

Een oude haag renoveren
Dat moet in etappes gebeuren. Snoei nooit alles ineens. Als een haag heel sterk qua breedte moet worden teruggebracht, is het aan te raden de top op de gewenste hoogte te snoeien en daarna één lange kant diep in te snoeien. Laat de andere kant in datzelfde jaar met rust. Die zijde komt het jaar erop op dezelfde manier aan de beurt. Zorg dat u bij soorten die dat niet verdragen, nooit tot achter het groen snoeit (zeker niet bij coniferen). Zo houdt de haag naderhand geen kale takken over.

Buxus- en andere lage haagjes knippen
Bij lage haagjes moet de schaar omgekeerd worden gebruikt en wordt er in neerwaartse richting geknipt. Dat werkt het handigst. Oude buxushaagjes (en van kleinbladige hulst) zijn te verjongen door ze in het voorjaar sterk terug te snoeien. Verder vooral rond de langste dag knippen, maar om een laag haagje mooi te houden is meestal vaker knippen nodig (niet meer na augustus).

Niet door groot blad knippen
Sommige haagheesters hebben erg groot blad. Laurierkers (Prunus laurocerasus) is een bekend voorbeeld. Het ziet er lelijk uit als zulk blad door ruig knipwerk eenvoudig wordt doorgeknipt. Zulke hagen dus met een snoeischaar knippen.

Zie ook: