onkruid: beat or eat?

Onkruid wordt door veel mensen gezien als een vijand die zo snel mogelijk bestreden moet worden. Maar is dat wel nodig? Je zou van een nood ook een deugd kunnen maken door het te eten.

UNDEFINED

Wat dacht je van paardenbloemsalade, weegbreethee of zevenbladpesto? Waarschijnlijk groeit alles harder dan je op kunt eten, maar het is een aardige bijkomstigheid. Onkruid heeft nog meer nuttige eigenschappen, het is bijvoorbeeld een indicator van bodemeigenschappen en soms heeft het zelfs een sierwaarde! Ook is het geschikt om compost van te maken, maar let op: de plant moet dan geen zaden bevatten of makkelijk verder kunnen groeien.

Onkruid verklapt van alles
Onkruid vertelt vaak veel over de plek waar het groeit, het is een indicator voor bijvoorbeeld zure grond, bewerkte grond of kalkarme grond. Zo groeien paardenbloemen vaak op plekken waar de volle zon komt en gedijen brandnetels en zevenblad veelal goed op voedselrijke grond. Daarnaast geeft grote weegbree aan dat de grond plaatselijk flink in elkaar is gedrukt.
Vaak zijn akkerdistel, bernagie, brandnetel, vogelmuur en paardenbloem een indicatie voor vruchtbare grond. Spurrie, varkensgras en zuring groeien vaak op zure grond. Op alkalische grond (klei met hoge PH waarde) groeit vaak klaproos en op arme grond veldzuring. Klaver en wikkesoorten wijzen vaak op een stikstofarme grond. Omdat zij zichzelf in stikstof kunnen voorzien groeien die prima op stikstofarme grond. Tot slot staat hoefblad en kruipende boterbloem vaak op slecht doorlatende grond.

Onkruid als groenbemester?

Groenbemesting is het telen van een gewas om de grond te voorzien van humus. Het gewas wordt ondergespit of volledig gecomposteerd. Dit is goed voor de planten die later op die plek zullen gaan groeien.
Er is een soort onkruid dat hier bijzonder goed geschikt voor is: klaver. Klaver neemt namelijk stikstof uit de lucht op, wat uiteindelijk in de grond belandt. Hier wordt de grond weer beter van. Een leuke bijkomstigheid is dat bijen gek zijn op klaverbloemen, ook heeft de bloem een sierwaarde.
klee-3430247_1280.jpg
Laat voor de lol eens een stukje tuin onbewerkt en kijk wat voor onkruid er gaat groeien. Misschien ziet het er uiteindelijk best wel leuk uit?

Veel voorkomende eetbare onkruiden

In dit artikel beschouwen we onkruid als een plant die op de verkeerde plek groeit. De plant in het algemeen is dus niet ongewenst, maar alleen op de plaats waar hij groeit. Er zijn een aantal planten die veel voorkomen als onkruid en ook eetbaar zijn, waaronder, paardenbloem, brandnetel, gehoornde klaverzuring, haagwinde, zevenblad, weegbree, wikke, daslook, hondsdraf en perzikkruid.
We nemen de bovenstaande onkruiden allemaal graag kort met je door, zodat jij straks de nuttige toepassingen van deze soorten onkruid kent en er anders tegenaan gaat kijken!
Let op: onkruid kan bespoten zijn, consumeer het alleen als je zeker weet dat er niks mee is gebeurd.

Paardenbloem
dandelion-4199508_1280.jpg
Paardenbloem is een veelvoorkomend onkruid tussen stoeptegels en grasvelden. Eenmaal uitgezaaid is hij moeilijk te bestrijden. Wist je dat het sap van de paardenbloem goed tegen wratten werkt?
Latijnse naam: Taraxacum Officinale
Bestrijden: wortel goed uitsteken met een onkruidsteker
Eetbaar: blad (rauw/gekookt/gewokt/in thee), wortel (roosteren) en bloem (rauw door salade)
Standplaats: zonnig plekje

Brandnetel
nettle-2564588_1280.jpg
De brandnetel is door veel mensen, vooral kinderen, een gevreesde plant. De haartjes op de plant werken sterk irriterend op de huid, met rode jeukende plekken als gevolg. Toch lusten veel mensen er wel pap van! De brandnetel wordt vaak verwerkt in soep.
Latijnse naam: Urtica
Bestrijden: handmatig de wortels verwijderen
Eetbaar: blad (soep of thee), niet rauw!
Standplaats: stikstofrijke en humus houdende grond, vaak op half beschaduwde plekken

Gehoornde klaverzuring
shutterstock_433049821 (1).jpg
De gehoornde klaverzuring is een veelvoorkomend onkruid, vooral bij kwekers. Als het eenmaal in een plant zit vergroeid is het moeilijk te verwijderen. Ook breidt het zich razendsnel uit!
Latijnse naam: Oxalis corniculata
Bestrijden: kokend water met schoonmaakazijn over het blad gieten, of veel schoffelen bij droge grond en hoge temperaturen
Eetbaar: blad en bloem (rauw door salade/thee)
Standplaats: open, voedselrijke en vochtige grond

Haagwinde (pispot)
flowers-of-bindweed-2427617_1280.jpg
Een veelvoorkomende onkruidplant is haagwinde, het groeit snel en is moeilijk te verwijderen. Als er een klein stukje wortel in de grond blijft zitten groeit hij zo weer terug. Als je de plant laat groeien komen er prachtige bloemen in, dit onkruid heeft dus ook een sierwaarde.
Latijnse naam: Calystegia sepium
Bestrijden: voorzichtig uitgraven (wortel niet afsteken)
Eetbaar: bloem (rauw door salade)
Standplaats: vaak aan de rand van de tuin, op vochtige en voedselrijke grond

Zevenblad
aegopodium-podagraria-846645_1280.jpg
Zevenblad is een woekerend onkruid dat zich erg snel uitbreidt in de tuin en het is moeilijk te bestrijden. Veel mensen maken van het blad pesto, maar je kan er ook soep of thee van maken!
Latijnse naam: Aegopodium podagraria
Bestrijden: met karton bedekken en daarna grond erover (het karton verteert vanzelf), of veel uitrooien en schoffelen
Eetbaar: jong blad (rauw door salade/in soep/in thee/pesto van maken)
Standplaats: schaduwrijke en bemeste grond

Weegbree
plantain-476851_1280.jpg
Weegbree is een veelvoorkomend onkruid tussen de stoeptegels en in de grasmat. Het werkt goed tegen brandnetelsteken: als je gestoken bent wrijf je de weegbree over de zere plek heen. De pijn zal dan snel afnemen en het branderige gevoel zal verdwijnen. Het jonge blad van weegbree is eetbaar, het oude blad is vaak taai en stug.
Latijnse naam: Plantago
Bestrijden: handmatig met penwortelsteker verwijderen
Eetbaar: jong blad (in thee/rauw door salade)
Standplaats: plaatselijke in elkaar gedrukte grond

Wikke
vetches-3612546_1280.jpg
Wikke is een meerjarige klimmende plant. Hij bloeit in mei tot september en heeft diepe wortels met ondergrondse uitlopers. De uitlopers kunnen tot wel 2 meter lang worden!
Latijnse naam: Vicia
Bestrijden: Wieden, of veel schoffelen bij droge grond en hoge temperaturen
Eetbaar: bloemen en jong blad
Standplaats: stikstofrijke grond

Daslook
allium-ursinum-846496_1280.jpg
Daslook heeft een knoflookachtige smaak en is een heerlijke toevoeging aan soep, salade, pesto en kruidenboter. Als je het blad tussen je handen wrijft en er een lookachtige geur vrijkomt weet je dat het daslook is! Het blad lijkt op het lelietje van dalen, maar deze is giftig. Daslook woekert ontzettend.
Latijnse naam: Allium ursinum
Bestrijden: met een spitvork verwijderen
Eetbaar: blad
Standplaats: humusrijke, licht vochtige bodem, groeit vaak in halfschaduw onder bomen

Hondsdraf
ground-ivy-116261_1280.jpg
Hondsdraf is een kruipend en veelvoorkomend onkruid. De vroegere benaming voor hondsdraf was Gondrave, afgeleid van Gond (=zweer) en Rave (=rank). In de middeleeuwen was de naam wondrav of wondrank (middel om wonden te behandelen).
Latijnse naam: Glechoma Hederacea
Bestrijden: wieden
Eetbaar: jong blad en bloemen
Standplaats: vrijwel overal

Perzikkruid
shutterstock_1454436038.jpg
Perzikkruid behoort tot de Duizendknoopfamilie en kan 20-100 cm hoog worden. De groene bladeren, vaak met een donkerbruine of zwarte vlek, zijn eetbaar. Als je de plant laat staan komt er een roze bloem in.
Latijnse naam: Persicaria maculosa
Bestrijden: onder de plant kalk strooien
Eetbaar: blad (rauw/gekookt/gewokt)
Standplaats: zonnige, vochtige, voedingsrijke, onbewerkte en kalkarme grond

Botanisch stoepkrijten
b350238a-89ca-460b-9ee0-cf64748e1ff2_thumb840.jpg
Sinds kort is er een nieuwe rage in Nederland: Botanisch stoepkrijten. Mensen voorzien ‘onkruid’ tussen de stoeptegels van een naam. Hierdoor worden voorbijgangers bewuster over de plantjes die tussen de tegels groeien. Als je een plantje herkent op straat omcirkel je hem, schrijf je de naam erbij en deel je een foto ervan op social media met de hashtag #stoepplantjes. Doe jij ook mee?

Download hier een poster over stoepplantjes

Download hier een poster over stoepplantjes per maand

Wil jij nog meer weten over onkruid en de nuttige toepassingen ervan?
Bestel dan dit boek!