Buitenverlichting, instructies en uitleg vooraf!

Er gaan tientallen verhalen over tuinverlichting. Iedereen vertelt gewoon zijn eigen verhaal. Een beetje afhankelijk van de functie van verkoper, adviseur en/of ontwerper.

UNDEFINED

Wij gaan er van uit dat alle verhalen met de beste bedoelingen geschreven zijn en ook allemaal een beetje of misschien wel helemaal waar zijn. Laten we beginnen met een opsomming van aandachtspunten die wellicht helpen uw keuze te bepalen. In De Tuinen van Appeltern werken we met meerdere leveranciers waarbij Franssen Buitenverlichting onze overall partner is omdat hij in de totale breedte van het verlichting segment kan bedienen.

Bij alle lampen die gemonteerd worden zou je vooraf de volgende 3 vragen moeten stellen:

  1. Waar is de tuinverlichting voor nodig?
  2. Welke energie wordt ingezet en verbruikt?
  3. Schijnen alle lampen hetzelfde?

1. Waar is de tuinverlichting voor nodig

Een overbodige vraag zou je kunnen denken maar dat is niet helemaal waar. Het is helaas wel zo dat veel tuinverlichting aangeschaft wordt zonder dat men zich vooraf de vraag stelt waarom.

Aankleding/versiering
Een buitenlamp kan een meerwaarde hebben in de tuin zoals een leuke pot of een beeld dat ook heeft. Tegen wanden of ingebouwd in lage muurtjes ziet de verlichting er gewoon heel sierlijk uit. Als je even denkt aan een poort met twee gemetselde pilaren dan horen daar om het plaatje compleet te maken, gewoon twee lampen aan te hangen. Bepaalde stijlen van huizen en/of tuinen krijgen ook extra sfeer als er verlichting toegevoegd wordt. Een beetje hetzelfde als met een kerst. Dan doen we er ook van alles aan om het huis en de tuin nog mooier te maken met licht.

Veiligheid
Als je niet verrast wilt worden in het donker door mensen die je oprit of tuin betreden in het donker, werken lampen met een bewegingscensor fantastisch. Op het moment dat de lamp aanspringt weet je dat er ‘beweging’ is. Ook als je zelf niet wilt struikelen in het donker of de plaats waar de container staat, is zo’n lamp een uitkomst.

Lampen die werken op een lichtcensor oftewel die aanspringen als het donker wordt en weer uitgaan als het licht wordt, verhogen ook het veiligheidsgevoel. Je hoeft niet te twijfelen of je iets ziet en van buitenaf zullen ongenode gasten je verlichte domein niet zo snel betreden. Zij staan immers liever niet in het licht.

Gemak
Elke keer als je ’s avonds naar buiten gaat om bijvoorbeeld iets weg te brengen, is het makkelijk om te zien waar je loopt. Ook gasten die op bezoek komen vinden verlichting bij de oprit of langs het pad aan de hoofdentree wel handig en praktisch. Bedenk nog even dat de verlichting niet zo sterk is dat hij verblindend werkt dan beleeft iedereen er optimaal plezier aan. Gemak verlichting hoeft niet altijd uit staande of hangende armaturen te bestaan. Ingebouwde lijnverlichting in bestrating of vlonders zijn net zo functioneel.

Meer beleving
Om van je buitenruimten zo veel mogelijk te genieten, ook als het donker is, kun je de tuin en gebouw(en) gaan verlichten. Een uitgelichte boom, haag of border is een feest om te zien. Zelfs misschien wel helemaal van binnenuit. De verlichting die je voor dit doel inzet is vaak wat anders dan de veiligheids- en/of decoratieve verlichting. Het gaat hier immers niet om de lamp zelf maar om het object of element dat verlicht wordt. Belangrijk hierbij is vervolgens ook dat je van deze verlichting overdag geen last mag hebben. Denk even aan een steekspotje. ’s Avonds zie je alleen het licht maar overdag staat daar dan ineens zo’n dissonant in de bloeiende border.

2. Welke energie wordt ingezet en verbruikt?

Qua inzet kunnen we kort zijn. Alle verlichting met een snoertje en/of stekker verbruikt de normale elektriciteit van het lichtnet. De enige verlichtingsgroep die daarvan afwijkt, is de solar verlichting; de lampen op zonne-energie. Het energieverbruik laat zich wat lastiger uitdrukken omdat energieverbruik en verlichtingskosten vaak door elkaar gehaald worden.

Traditionele lampen (Conventionele lampen)
Een beetje een uitstervende term, want de traditionele peertjes (lampen) zijn nog nauwelijks te koop. Bovendien worden producenten steeds gedwongen de technieken zodanig aan te passen dat het energieverbruik zo laag mogelijk is. Maar laten we het niet moeilijker maken dan het is. We hebben het hier over lampen met een draai- of steekfitting zoals iedereen ze wel kent en vaak ook binnenshuis heeft.

Juist door de enorme veelzijdigheid aan modellen en energiezuinige producten is het lastig aan te geven of ze meer energie verbruiken dan ledverlichting. Je moet immers de aanschafprijs en levensduur ook meerekenen. De praktijk is dat veel armaturen gebouwd zijn voor traditionele lampen ook al vanwege esthetische meerwaarde. De lamp maakt onderdeel uit van de totaal uitstraling.

Ledlampen
Ledverlichting is duidelijk in opkomst maar het aantal armaturen met LED verlichting blijft nog wat achter. De lampen worden gelukkig ook steeds beter. Voorheen wat het licht vooral fel, een beetje te wit misschien, maar vooral niet ‘warm’ genoeg. Daar is gelukkig veel aan veranderd en ledverlichting zal daardoor ook nog populairder gaan worden. Qua energieverbruik zijn we het deels eens met het zuinige karakter. Ze nemen inderdaad minder stroom maar zijn zeker duurder in aanschaf en vaak ook talrijker aangebracht. Het is eigenlijk heel simpel. Het gaat bij elke lamp feitelijk over de lichtbehoefte. Kun je met 1 lamp uit of heb je er meerdere voor nodig. Per lampje gezien zie je meteen het verbruik. Dat wordt immers uitgedrukt in wattage. Hoe lager het wattage hoe minder energieverbruik. Maar 3 ledlampen van 10 Watt verbruikt dan wel meer stroom dan 1 traditionele lamp van 25 Watt. En dan moeten we levensduur ook nog mee verrekenen om een totaal uitkomst qua kosten te kunnen geven.

12 Volt verlichting (Laagspanning)
Deze verlichting zegt niets over het uiteindelijke energieverbruik. Het is een ander spanningssysteem dan de traditionele 220 Volt verlichting. Bij 12 Volt systemen horen lampen die een ander lichtbeeld geven dan de traditionele of 12 led lampen. Die 12 Volt lampen zijn meestal Halogeen lampen die ieder op zich weer een bepaald wattage verbruikt. De optelsom van lampen en wattages bepalen dus het verbruik. Bedenk dat ook de trafo die nodig is bij deze systemen nog energie verbruikt. Er zijn inmiddels ook halogeen lampen op het conventionele 220 V systeem waardoor de onderlinge verschillen kleiner en nog lastiger meetbaar zijn.

12 Volts verlichting is wel een systeem wat snel en veilig aangelegd kan worden. Na de trafo, die wel gewoon op het lichtnet aangesloten is, is er geen gevaar voor stroomschokken bij doorknippen en beschadigen. En er kan ook makkelijk op uitgebreid worden. Over de vergelijking qua levensduur kunnen we ook kort zijn. Daar is het systeem gewoon nog te kort voor op de markt. Let wel, naast de 12 Volts laagspanning verlichting is er ook een 24 Volt systeem leverbaar!

3. Schijnen alle lampen hetzelfde?

Na de uitleg over de functionaliteit, uitstraling en sterkte van de verlichting systemen kunnen we daar duidelijk over zijn. Nee, alle lampen schijnen anders. Niet alleen qua kracht maar ook qua effect. Je zou het een beetje kunnen vergelijken met een sproeistuk op een tuinslang. Die kun je harder en zachter laten spuiten. In een fijne gerichte straal maar ook in de breedte als een douchekop.

Wandlampen (Wandspots)
Een wandlamp is meestal een verfraaiing van de gevel. Niet dat een spot dat niet is maar die is vaak wat minder sprekend aanwezig. Een wandlamp geeft meestal licht rondom, een spot is gericht naar boven, naar beneden of juist van de gevel af. Dat kan dan met een smalle bundel maar juist ook heel breed uitvloeiend.

Grondspot
Er zijn losse (versteekbare) en ingebouwde (vaste) types. Ook hier kunnen lichtbundels heel gericht (smal) zijn maar ook geleidelijk aan breder uitstralen. Er zijn ook (normale) verlichtingsarmaturen op statief (paal) die er uitzien als een spot. Het zijn dan gerichte buisvormige of vierkanten blokjes die je kunt verstellen.

Hanglampen
Omdat er steeds meer tuinhuizen, prielen en overkappingen in tuinen gebouwd worden, is er ook behoefte aan hanglampen. Precies zoals in huis boven de tafel. Deze lampen kunnen afhankelijk van de keuze zowel rondom als gericht verlichten.

Pilaarlampen
We hebben deze groep maar zelf zo genoemd, maar het zijn paalvormige armaturen waarbij de lampen aan de bovenkant of zijkanten ingebouwd zijn. De lampen kunnen zowel weer in de breedte of juist naar onder of boven stralen. Vaak ook zijn het signaal armaturen waarbij ze in een bundel in een bepaalde richting afgesteld worden.

Traditionele lampen
De oudste tuinverlichtingsvorm maar daarmee zeker niet de saaiste. Er verschijnen jaarlijks nieuwe armaturen in talrijke stijlen en tientallen materialen. De uitstraling is bij elke uitvoering anders maar meestal bedoeld om een ruimte totaal te verlichten. Daarnaast zijn er ook veel naar beneden gericht zoals een lantaarnpaal.

Tuinverlichting is meer diverse dan sierbestrating. Er zijn simpelweg veel meer varianten aan lampen dan aan soorten stenen en tegels. Eigenlijk wel vreemd dat er over tuinverlichting makkelijker gedacht wordt dan over bestrating. Maar gelet op de meerwaarde van een goed en mooi verlichte tuin, raden wij dan ook aan om jezelf goed te laten informeren. Het collectief van kwaliteitshoveniers en ontwerpers waar De Tuinen van Appeltern mee samenwerkt gaat bij een beetje tuin al snel uit van een zorgvuldig lichtplan. Waar lopen de kabels en welke functies en uitstraling wordt er verwacht. Het leuke van de veelzijdigheid en het grote aanbod van onze hofleverancier Franssen Buitenverlichting zorgt er voor dat er niet alleen voor elke situatie een passende oplossing voorgesteld kan worden maar heeft ook altijd alternatieven achter de hand.