De Tuinen van Appeltern
Walstraat 2a, 6629 AD Appeltern
Nederlands grootste en mooiste tuinideeƫnpark

Nederlands grootste en mooiste tuinideeƫnpark

Tuintips september!

In de Romeinse tijd was september nog de zevende maand, vandaar de naam (septem = zeven). Tijden en tijdrekeningen veranderen! Ook de overgang naar de herfst is zo’n duidelijke verandering. Op het land worden de late gewassen geoogst (haver bijvoorbeeld), daarom wordt september ook nog wel tweede oogstmaand genoemd, maar dat is al bijna vergeten. De meeste mensen genieten deze maand vooral van de opvlammende herfstkleuren, de sterke aardgeuren, de frisse lucht en het lage gouden licht. Dat is het rijke leven met de natuur buiten.

Nu de planten buiten tot rust gaan komen, wordt het ook tijd na te gaan denken over grotere karweien in de tuin: een nieuw terras, andere bestrating, een schutting zetten of opknappen. Herfst en winter zijn daar ideaal voor. Eigenlijk is dat hét seizoen voor het nieuw aanleggen of opknappen van een tuin. U zit minder in de tuin, dus u heeft er weinig (over)last van. En alles is klaar tegen de tijd dat u wel in de tuin wilt zitten.
Iets heel anders: september is een van de bloemrijkste maanden omdat de zomerbloeiers nog volop hun best doen en de herfstbloeiers zich ook al laten zien. Geniet ervan!

  • Een serre bij uw huis geeft u het gevoel dat u buiten zit. In een serre beleeft u alle licht- en weersveranderingen mee, maar u zit er tegelijkertijd beschut en warm. Hoe warm bepaalt u zelf met ventilatie en verwarming. Maar u zult ervan staan te kijken hoeveel de zon al voor u doet. Qua energiegebruik kan een serre heel voordelig zijn (ook afhankelijk van de gebruikte materialen). De Duitsers noemen een serre niet voor niets een ‘Wintergarten’, een stukje tuin waarin je ook ’s winters heerlijk kunt zitten. Ook onverwarmd daalt de temperatuur er zelden onder nul en met wat bijverwarming kan het er altijd behaaglijk zijn. Dan zijn zelfs exotische planten er helemaal op hun plaats, maar een serre is zeker geen plantenkas, al noemen onze zuiderburen een kas wel serre. Een serre is leefruimte, met of zonder planten. U kunt hem op legio manieren inrichten en gebruiken.
  • Door kalk te strooien verhoogt u de pH (zuurgraad) van de grond. De grond wordt dan minder zuur. Met veen/turfmolm, zwavel of goed vergane stalmest verlaagt u de de PH. Uw grond wordt dan zuurder.
  • Van zure grond houden bijv. rododendrons (inclusief azalea’s), Kalmia, Pieris en blauwe bessen.
  • Planten die liever wat kalk in de grond hebben zijn o.a.: anjers, bruidsbloemen (Deutzia), riddersporen (Delphinium) en muurbloemen (Cheiranthus).
  • September is een perfecte planttijd voor groenblijvende heesters en coniferen.
  • Het is nu ook een prima periode om sierplanten te snoeien, die in het voorjaar door snoei sterk kunnen bloeden. Berken bijvoorbeeld, walnotenbomen en esdoorns. De sapstromen zijn in deze bomen nu veel minder sterk.
  • Het is verstandig om open grond in uw tuin te bedekken met een 5 à 10 cm dikke laag mulch (compost is daarvoor heel geschikt). In plaats van dat de grond verslechtert, wordt deze zelfs verbeterd doordat allerlei vezel- en voedingsstoffen uit de mulch in de bodem worden opgenomen. U zult merken dat de mulchlaag steeds dunner wordt. Mulch daarom twee keer per jaar tussen uw planten: eenmaal in het najaar en nog eens in het voorjaar. Mulch altijd op vochtige grond. Mulch gaat verdamping tegen en houdt dus vocht vast. Van onbedekte kale grond wordt de structuur minder goed. Weer en wind hebben er grote invloed op.
  • Vanaf deze maand: voorjaarsbloeiende bollen poten. Mooi voor verwildering zijn: Anemone blanda, blauwe druifjes, Cyclamen, Fritillaria’s, narcissen, Scilla’s en winterakonieten.
  • Zet tweejarige planten die u eerder heeft gezaaid, nu op hun definitieve groeiplek. Het komende jaar moeten ze gaan bloeien.
  • Geef uw gazon geen mest meer die de bladgroei aanjaagt. speciale najaarsmest (zonder stikstof) kan wel. Dat bevordert de wortelgroei en niet de bladgroei. Het (sappige) grasblad kan anders straks bevriezen. Het is ook goed om nu het gazon te beluchten. Prik om de 10 cm gaten in de grasmat (15 cm diep). Dat kan met een tuinvork of greep of met een prikroller. Zit er veel vuil in het gazon, dan kunt u dit deze maand ook verticuteren.
  • Nieuwe scheuten van klimplanten en leiheesters kunt u nu goed aanbinden. Niet te strak vastzetten. Doe dat met speciale bindmiddelen of tuintouw. Controleer de klimconstructies en herstel die zo nodig.
  • Controleer eventuele boombanden. Ze moeten niet te strak, maar ook niet te los zitten. De bast eronder mag niet kapot kunnen schuren door het bewegen van de bomen in de wind.
  • Blijf uw gazon regelmatig maaien. Het gras groeit nog gewoon door.
  • Aandacht voor de vijver. Haal het blad van afstervende oeverplanten weg . Haal ook de niet-winterharde drijfplanten, zoals mosselplantjes en waterhyacint uit het vijverwater. Ze overleven onze winters niet en kunnen dan in de vijver gaan rotten. Span een net over de vijver om afvallend blad van bomen en heesters op te vangen. Maak een steunconstructie om het net overheen te leggen. Haal het blad er regelmatig af.
  • Is uw tuinverlichting in orde? Juist nu kunt u er veel plezier van hebben.
  • Denk ook aan een of andere vorm van terrasverwarming.
  • Tomaten . Na medio september wordt het buiten voor tomaten te koud. De tomaten worden dan buiten niet meer rijp. Volgroeide groene tomaten kunt u binnen laten narijpen. Dat kan op een donkere, koele plek, maar ook op de vensterbank. In de zon gaan ze vaak wat rimpelen. Doe ze samen met een banaan in een plastic zak. Dan rijpen ze sneller.
  • Eerste appels en peren oogsten. Ze zijn nu vers het lekkerst.
  • Valappels regelmatig verzamelen. Laat u ze liggen, dan kan dat allerlei aantasters aantrekken. De afgevallen vruchten zijn prima om moes van te maken.
  • Tijd om hazelnoten te oogsten.
  • Bestel nu bomen van grootfruitsoorten (appels, peren enz.) die over enige tijd ‘met kale wortels’ kunnen worden geleverd als de planten in rust zijn. In pot gekweekte planten kunt u altijd kopen en direct inplanten.

Steeds meer belangstelling voor boomspinazie!
De latijnse naam is Chenopodium giganteum en de plant behoort tot de familie waar ook bietjes, spinazie en melde toe worden gerekend. De plant heeft nog het meeste weg van melde en vormt heldergroen blad met roze toppen. Heel mooi, ook in de siertuin. Lekker en leuk rauw in salades. Ouder blad kan ook heel goed gekookt worden gegeten. Het is dan iets minder mals dan spinazie, maar lijkt er wel op.